Po prostu czytaj!

Jednym z silniejszych wspomnień z dzieciństwa jest wspomnienie mamy czytającej bajki na dobranoc: jej głos, półmrok nocnej lampki, ciepła i miękka kołderka. Piękne baśnie pozwalały ze spokojem wejść w dobry sen. Czytajmy dzieciom, aby ten piękny obrazek na trwale zagościł i w ich pamięci.

Od kiedy zacząć czytać dziecku?

 

Spróbuj rozpocząć rytuał czytania maluchowi…jeszcze nienarodzonemu. Już w 16 tygodniu płód słyszy – odbiera fale dźwiękowe poprzez skórę, a w 24 tygodniu rozwijają się obszary w mózgu odpowiedzialne za słyszenie. Dlatego do repertuaru „rozmów z brzuchem” włącz (oprócz śpiewania, głaskania, mówienia) także czytanie. Czytanie jest szczególnie ważne, bo od momentu, kiedy maluch zaczyna słyszeć tworzy tzw. wzorzec prawidłowej mowy. Dlatego wybieraj utwory pisane piękną polszczyzną (koniecznie!), dobre będą rytmiczne wierszyki klasyków: Jana Brzechwy, Juliana Tuwima, Doroty Gellner.

Czytanie od kołyski

Jeżeli nie jesteś przekonana do wyrabiania nawyków czytelniczych brzuchowi, zacznij czytać niemowlakowi. Dlaczego tak wcześnie? W ten sposób uczysz malucha… mówić! Zanim dziecko wypowie pierwsze słowo tworzy tzw. słownik bierny – czyli zasób słów, które zna, rozumie, ale jeszcze nie potrafi użyć. Zatem jeśli chcesz szybko usłyszeć pierwsze „mamo” lub szczególnie złożone i poetyckie zdania czytaj dziecku od kołyski!

Jeśli chcesz wyrobić w dziecku zwyczaj czytania, nie tylko czytaj jemu, ale też czytaj sobie! Niech maluch widzi cię z książką jak najczęściej – nauczy się, że jest coś przyjemnego i wciągającego.

Rodzinny rytuał

Postaraj się, aby codzienne czytanie stało się nieodłącznym rytuałem dnia – obok wspólnych posiłków, mycia zębów „ustaw” czytanie. Spraw aby stało się niezbędne! Możecie czytać przed snem, na dobranoc. Możecie też podać rodzinne czytanie jako czwarte danie ( po podwieczorku) i wspólnie czytać na głos po obiedzie. Jako wspaniały relaks przed obowiązkami popołudniowymi. Czytanie o innych porach niż wieczór ma te zaletę, że nie kleją ci się oczy, a kryterium wyboru opowiadania nie staje się jego długość. W południe zabierzesz malucha (siebie i partnera) w najdłuższą nawet przygodę z Mary Poppins, podczas gdy wieczorem, co najwyżej przedstawisz brzechwowskiego misia (proszę Państwa, oto miś…).

Jak wybrać książkę?

Dla maluszka wybieraj książeczki duże, w twardych okładkach z ładnymi rysunkami. Wtedy książeczka posłuży wam dłużej, a maluch sam będzie mógł ją oglądać bez obawy podarcia czy innych zniszczeń! Książeczka to słowo i obraz, nie musi zatem piszczeć, kwakać i szczekać. Zwłaszcza, że kwaknięcia i szczeknięcia dalekie są od oryginału, a wyobraźnia dziecka poradzi sobie bez tych pomocników! Pamiętaj, że oprócz pięknej mowy uczysz dziecka także estetyki. Sięgaj po dobre wydawnictwa pieczołowicie dobierające zarówno autorów jak i ilustratorów. Oprócz dużych i znanych wydawnictw ( Znak, Nasza Księgarnia) poszukaj wśród tych niszowych, nowych z fantazją. Wspaniałe serie wydają: Muchomor, Dwie Siostry, Wytwórnia. Koniecznie ze starszym przedszkolakiem poznaj serię wydawnictwa Dwie Siostry: Mistrzowie Ilustracji. To oprócz wspaniałych tekstów, kawał historii ilustratorstwa i wycieczka w czasy kiedy dominującą estetyką nie była disnejowska kreska i wszelakie odmiany różu.

Sięgaj po klasykę, opowieści znane z dzieciństwa, ale i poszukuj nowych opowiadań, ciekawych wydawnictw.

Fundacja ABCXXI, autor akcji „Cała polska czyta dzieciom” przygotowała listę kryteriów, którymi dobrze jest się kierować wybierając dobrą książkę dla dziecka. Zgodnie z nimi wybieraj książki:

• skierowane do dziecka i ciekawe dla niego,
• sensowne – o czymś istotnym dla dziecka lub uczące czegoś ważnego
• napisane lub tłumaczone poprawną i ładną polszczyzną
• uczące racjonalnego myślenia
• przynoszące wiedzę i/lub rozrywkę na wysokim poziomie
• rozwijające dobry smak i poczucie humoru
• niosące przesłanie szacunku wobec dziecka, ludzi, innych istot, zwierząt, przyrody, kraju, uznanych norm społecznych i prawa
• dostosowane do wieku i wrażliwości dziecka, nie wzbudzające lęków i niepokoju
• niosące pozytywny przekaz moralny, promujące wzorce właściwych postaw i zachowań
• rozwijające wrażliwość estetyczną
• kształtujące postawę optymizmu i wiary w siebie oraz pozytywne nastawienie do świata
• unikające stereotypów związanych z płcią – np. że dziewczęta nie umieją myśleć racjonalnie, a ich głównym zadaniem jest podobać się i zaspokajać potrzeby innych, że chłopcy mają być twardzi i niewrażliwi, ich niekulturalne lub nieodpowiedzialne zachowania toleruje się „bo są chłopcami” itp.
• unikające stereotypów kulturowych, rasowych, narodowych etc., nawet jeśli podane są w niewinnej lub humorystycznej formie: że dzieci można bić, że przemoc jest akceptowanym sposobem rozwiązywania problemów, że wyśmiewanie innych świadczy o poczuciu humoru, nieuczciwość jest dozwolona lub akceptowana (np. ściąganie), że cwaniactwo lub łamanie norm jest dowodem zaradności, że ludzie danej rasy/narodowości są źli, głupi, nieuczciwi itp.
• unikające przemocy nawet w zabawie.

Książka musi mieć… autora!

To niby oczywistość, ale część wydawnictw postawiła na przeróbki klasyki, tak niechlujnie zrobione że „autor” tego „dzieła” nie umieszcza swego nazwiska na okładce. Unikaj wszelkich podróbek. Jeśli baśnie Grimm, to w swej „krwawej” wersji – te baśnie mają naprawdę wartość pedagogiczną. Babcia schowana w szafie to nie to samo, co – koniecznie!- zjedzona przez wilka. Unikaj książek opatrzonych dopiskami: „na podstawie”, „wersja skrócona” czy „fragmenty”. Często kuszą nadmiernie kolorowymi okładkami, a w środku straszą literówkami, niezgrabnymi zdaniami czy wręcz błędami gramatycznymi.

Jeśli masz kłopot z wyborem książki korzystaj z listy propagowanej w ramach akcji „Cała Polska czyta dzieciom” , zapytaj bibliotekarki w osiedlowej placówce, poszukuj w pismach dla dzieci ( uwaga! – w tych ostatnich będą głównie reklamy nie zawsze wartościowych wydawnictw). Stwórz z przyjaciółmi własną listę. Podążaj za upodobaniami maluch. I pamiętaj, to problem tylko na początku – później książki zaczną żyć własnym życiem, piętrzyć się na biurkach, pólkach i nocnych stolikach!